มีโอกาสได้เข้าไปในหมู่บ้านปากะญอครั้งใด เป็นต้องติดใจเสื้อผ้าของสาวๆทั้งสาวน้อย สาวใหญ่ จนวันหนึ่งจึงได้รู้ว่าชุดของเด็กๆและสาวๆสีขาวบริสุทธิ์นั้น เรียกว่า "เชวา" ส่วนของสาวที่แต่งงานออกเรือนไปแล้วมีสีสันลวดลายงดงาม เรียกว่า "เชซู"

เด็กๆชาวปากะญอ เมื่อโตพอส่วนมากจะทอผ้าได้เอง ใช้กี่ผูกเอวแบบง่ายๆ เริ่มแรกก็หัดทอเป็นผ้าพื้นสีขาว พอโตขึ้นก็ทอลวดลายตามความชำนาญ

เชวาของเด็กๆและสาวที่ยังไม่ออกเรือน เป็นชุดสีขาวยาวกรอมเท้า เพิ่มความโดดเด่นด้วยลายขวางสีแดงอ่อนสลับเข้มเหนือเอว และใช้ด้ายสีแดงเย็บตะเข็บ อย่างชุดที่เห็น เกิดจากการนำผ้าผ้าฝ้ายสองชิ้นมาเย็บติดกัน เว้นตรงกลางไว้สวมหัว แล้วพับครึ่ง เว้นตอนบนเป็นช่องให้แขนลอด เย็บข้างลงไปถึงชาย ตกแต่งขอบคอ ขอบแขน และชายเสื้อด้วยลายปักสีแดง มีภู่ครุยห้อยยาวลงมาอย่างสวยงาม

ส่วนเชซู นั้นคงเป็นที่ใฝ่ฝันของหญิงสาวที่จะได้สวมใส่ เพราะมีสีสันและลวดลายสวยงาม หลังจากแต่งงานแล้วหญิงสาวจะใส่เชซูนี้กับผ้าซิ่นสีแดง มีคนเคยบอกเล่าไว้ว่า ซู แปลว่าสีดำ เสื้อเซซูจึงมีพื้นสีดำ ปักลาย สีสันสดใส ประดับประดาด้วยเม็ดลูกเดือย ผู้เฒ่าให้ความหมายว่าหญิงที่แต่งงานแล้วชีวิตต้องรับภาระมากขึ้นเปรียบเสมือนผ้าสีดำ ส่วนเม็ดเดือย เปรียบเสมือนสัญลักษณ์แห่งเมล็ดพันธุ์ ที่หมายถึงผู้ให้กำเนิดชีวิต คือเป็นทั้งมารดาผู้ให้กำเนิดและเป็นผู้รักษาเมล็ดพันธุ์ในไร่นา (จาก:บันทึกชีวิต วรา ลักษณา)

ทั้งเชวา และเชซู ของหญิงปากะญอ เป็นนัยบ่งบอกสถานะ วุฒิภาวะ ตำแหน่งแห่งที่แห่งชีวิตของพวกเธอ เล่าสู่กันฟังเพียงแค่นี้คงไม่ละเอียดพอ ถ้ามีโอกาสไปเยี่ยมไปเยือนยังหมู่บ้านพี่น้องปากะญอลองถามไถ่เพิ่มเติมประดับความรู้กันดูนะคะ