ถ้าใครได้ดูทุ่งแสงตะวันเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา ในการเต้นจะคึคงได้เห็นหน้าตาของเครื่องดนตรีชนิดหนึ่งของชาวมูเซอดำ เรียกว่าเป็นพระเอกของงานเลยก็ว่าได้ หน้าตาก็คล้ายๆกับแคนทางอีสานบ้านเราอยู่เหมือนกัน แต่ที่ต่างกันคงจะตรงที่มีน้ำเต้าเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องดนตรี

            แคนที่ว่า ชาวมูเซอ เรียกกันว่านอค่ะ ทำมาจากไม้ไผ่ชนิดหนึ่งลำเล็กแล้วก็บาง คล้ายๆกับไม้ซาง เหมือนกับที่ทางอีสานใช้ทำแคน เรียกว่า ไม้คู่แคน ไม้ชนิดนี้ชาวมูเซอจะเรียกกันว่า โป ความยาวของไม้แล้วแต่ขนาดของนอที่ต้องการ และเสียงที่ต้องการ

             ส่วนที่มองคล้ายกับลูกเต้า ชาวมูเซอเรียกว่าลูกอ๊ะโม่ะโก่ชี่ เป็นผลไม้รสขมที่แห้งแล้วเปลือกแข็งเหมือนกับน้ำเต้า แต่ลูกเล็กกว่าน้ำเต้า เอาลุกแห้งมาตัดปลายสุดของงวงออกขว้านไส้ออก เก็บงวงไว้ให้ติดกับลูก แล้วเจาะรูที่ตัวลูก 5 รู ทะลุสองด้าน สอดไม้ซางเข้าไปให้พอโผล่อเสมอรู ไม้ซางทั้ง 5 จะตัดยาวไม่เท่ากัน เพื่อระดับเสียงจะได้ต่างกัน

            นอของมูเซอดำมักจะใส่กระบอกไม้ไผ่ใหญ่ตรงปลายสุดของไม้ซาง 2-3 กระบอก เพื่อให้มีเสียงดังก้อง บางทีก็ใช้ลูกน้ำเต้าแห้ง คว้านกลวงขนาดใหญ่ นำไปใส่ไว้บนสุดของแคน นอใหญ่นี้จะใช้เวลามีพิธีกรรมเท่านั้น ห้ามนำมาเป่าเล่น ส่วนนอเล็กนำมาเป่าเล่นได้ เสียงดังกว่านอใหญ่

            วิธีเป่า เป่าทางรูตรงงวง นิ้วหัวแม่มือเปิดปิดปลายรูไม้ซางข้างล่างตรงที่โผล่อเสมอกะเปาะ นิ้วที่เหลือเปิดปิดรูไม้ซางที่เจาะไว้เหนือกะเปาะ การเป่า เป่าประสานเสียงเหมือนแคน ไม่เป่าเสียงเดียวอย่างขลุ่ย คนที่เป่านอ จะเป่าเป็นจังหวะ และขยับเต้นไปด้วยรอบๆตามจังหวะเพลง

            ถ้าอยากเห็นลีลาการเป่านอ การเต้นจะคึลองหาโอกาสไปที่บ้านมูเซอในช่วงวันขึ้นปีใหม่ของเขากันนะคะ ถ้ายังไม่เปลี่ยนไปใช้เครื่องเสียงกัน คงได้เห็นแน่ๆ ค่ะ.